Nhiều cô chú ghé shop, đứng trước kệ sách hồi lâu rồi hỏi thiệt: "Muốn tìm hiểu đạo mà không biết đọc cuốn nào trước, sợ chọn sai." Câu hỏi rất thật — kinh sách nhà Phật mênh mông, đi lạc vài vòng là nản. Bài này gợi ý một lối vào đơn giản, dựa theo chính tủ sách đang có tại Đại Bồ Đề Tâm. Trước hết: đọc để làm gì? Xác định được điều này là chọn sách dễ hơn hẳn. Người muốn hiểu nền tảng lời Phật dạy sẽ chọn khác với người đã có pháp môn và muốn đào sâu. Người thích chữ nghĩa, thơ đạo lại có lối đi riêng. Không có cuốn "hay nhất" — chỉ có cuốn hợp với mình lúc này. Ba lối vào thường gặp Muốn nắm nền tảng Bắt đầu từ giáo pháp căn bản là chắc nhất. Cuốn Chánh Pháp Hành Nguyên Thủy Phật Giáo – Tập 1 đi theo hướng này: trình bày đường lối hành trì theo tinh thần Phật giáo nguyên thủy, chậm rãi từ gốc. Đã mến một pháp môn Người hữu duyên với Tịnh Độ có bộ Tịnh Độ Pháp Yếu Lục tập 1 và tập 2 — tóm lược những điểm cốt yếu của pháp môn niệm Phật. Ai tìm hiểu Mật thừa thì có Mật Thừa Môn Thành Phật Pháp Yếu; thích tinh thần Đại thừa rộng lớn có Đại Thừa Nhãn Tạng Chánh Yếu. Vào đạo bằng cảm xúc, chữ nghĩa Không phải ai cũng hợp bắt đầu bằng giáo lý. Có người đọc một câu thơ đạo mà chạm tâm hơn cả chương sách. Tập thơ Lệ Cháy Phật Quang Đài hay cuốn Ngọc Lệ Bi Tâm – Quán Thế Âm viết về hạnh nguyện Bồ Tát Quán Thế Âm là những lối vào như vậy. Vài kinh nghiệm nhỏ khi mới đọc Một cuốn đọc kỹ hơn mười cuốn đọc lướt. Đọc xong một chương, gấp sách lại ngẫm một chút rồi hãy đọc tiếp. Gặp đoạn khó, cứ để đó đọc tiếp — vài tháng sau quay lại tự nhiên thấy sáng. Đừng ép mình "phải hiểu hết". Sách đạo đọc bằng cả năm tháng, không phải một tuần. Hỏi nhanh đáp gọn Chưa quy y có đọc kinh sách được không?Được, hoàn toàn bình thường. Hiểu trước, tin sau — nhà Phật không ngại người tìm hiểu. Nên đọc bao nhiêu mỗi ngày?Mười lăm phút mỗi tối mà đều đặn, quý hơn cả buổi cuối tuần rồi bỏ bẵng. Đọc thêm Cách đọc và gìn giữ kinh sách tại nhà Tủ sách Tỷ Kheo Thích Long Viễn tại Đại Bồ Đề Tâm Xem trọn kệ Kinh Sách Phật Giáo của shop.
Ghé chùa ngày rằm, nhiều khi chưa thấy tượng đã nghe mùi trầm. Cái mùi ấm, hơi ngọt, thoảng chút cay của khói khiến người ta tự nhiên bước nhẹ lại, nói khẽ đi. Ở shop, mình hay gặp cô chú hỏi: vì sao đạo Phật chuộng trầm hương đến vậy? Bài này xin kể gọn những điều mình biết, theo cách dễ hiểu nhất. Trầm hương là gì mà quý vậy? Trầm không phải một loài cây riêng. Nó là phần gỗ của cây dó bầu sau khi cây bị thương — sét đánh, sâu đục, hay vết chặt — tiết nhựa để tự chữa lành. Lớp nhựa ấy tích năm này qua năm khác, quyện vào thớ gỗ mà thành trầm. Người trong nghề hay nói vui: trầm là vết thương biết tỏa hương. Vì phải chờ cả chục năm, có khi vài chục năm, nên trầm tự nhiên mới quý. Trầm Khánh Hòa, Quảng Nam là hai vùng nổi tiếng ở nước mình; mỗi vùng cho mùi hơi khác nhau, quen rồi sẽ nhận ra. Ý nghĩa của trầm hương trong đạo Phật Một trong sáu món cúng dường Hương, hoa, đăng, trà, quả, thực — hương đứng đầu sáu món dâng cúng quen thuộc. Nén hương thắp lên trước Phật là lời chào cung kính, là cách người tại gia bày tỏ lòng thành mỗi sớm tối, ngày rằm, mùng một. Hương của người đức hạnh Kinh Pháp Cú có câu, ý rằng: hương các loài hoa không bay ngược gió, chỉ hương người đức hạnh mới ngược gió bay xa. Người xưa mượn khói trầm để tự nhắc: đốt trầm cho thơm nhà thì dễ, sống sao cho "thơm" mới khó. Nén trầm trên bàn thờ vì thế không phải để cầu xin, mà để nhắc mình. Khói trầm giúp lắng tâm Mùi trầm trầm ấm, không gắt. Ngồi tụng kinh, ngồi thiền hay chỉ đọc sách bên lư trầm chừng mươi phút, tự nhiên thấy nhịp thở chậm lại. Không phải chuyện huyền bí gì — ai thử rồi sẽ tự cảm nhận. Dùng trầm trong nhà thế nào? Thờ cúng ngày rằm, giỗ chạp, khai trương: dùng nhang cây trầm hương Khánh Hòa — loại này cháy được tới 3 tiếng, trọn một buổi lễ không phải thắp lại. Ngồi thiền, uống trà: đốt một nụ trầm tự nhiên (mỗi nụ cháy 15–20 phút, vừa một thời công phu ngắn). Ai thích ngắm khói đổ như thác thì kết hợp thác khói bàn tay Phật đặt bàn trà. Xông nhà cuối năm, dọn về nhà mới: bột trầm Khánh Hòa đốt trên than, khói tỏa đều từng góc nhà. Thưởng trầm đậm vị hơn: trầm miếng Khánh Hòa hoặc trầm vân mây Quảng Nam xông bằng lư điện — không khói, chỉ có mùi, hợp nhà có người lớn tuổi. Cô chú anh chị muốn xem tận mắt từng loại thì ghé kệ trầm hương của shop, món nào cũng ghi rõ nguồn và cách dùng. Vài lưu ý khi mua và dùng trầm Trầm thật mùi dịu, tắt rồi vẫn còn thơm nhẹ trong phòng. Nhang tẩm hóa chất thơm sốc lúc đốt, hắc cổ, tắt là hết mùi — ngửi vài lần sẽ phân biệt được. Không cần đốt nhiều. Một nụ nhỏ đủ thơm căn phòng 15–20m². Dùng lư, đĩa chịu nhiệt; đặt xa rèm màn. Nhà có con nít thì để trên cao. Người nhạy mùi nên bắt đầu bằng loại khói nhẹ, hé cửa sổ khi đốt. Hỏi nhanh đáp gọn Đốt trầm hằng ngày có sao không?Không sao, miễn phòng thoáng. Nhiều nhà đốt một nụ mỗi sáng như thói quen bắt đầu ngày mới. Trầm Khánh Hòa và Quảng Nam khác nhau chỗ nào?Khác vùng nguyên liệu nên mùi khác nhau: Khánh Hòa ngọt đậm, Quảng Nam thanh nhẹ hơn. Chuyện gu, không có loại nào "hơn" loại nào. Mới tập dùng trầm nên bắt đầu từ đâu?Một hộp nụ tầm 45–80 ngàn cộng cái đế cắm vài chục ngàn là đủ. Đừng vội mua món đắt khi chưa biết gu mình. Lời kết Hương trầm không làm ai thành người tốt hơn — nhưng nó nhắc mình dừng lại một nhịp giữa ngày bận. Nếu đã có nụ trầm ở nhà, đọc tiếp bài cách đốt trầm nụ cho cháy đều, thơm lâu. Còn đang phân vân giữa nụ và nhang cây thì bài so sánh trầm nụ và nhang trầm sẽ giúp cô chú anh chị chọn đúng ngay từ đầu.